Mu gihe ibihugu byinshi bikomeza gukurikiza amategeko akakaye ya gisirikare atemerera abasirikare birukanwe kongera kugaruka mu kazi, u Rwanda rwatangaje impinduka nshya zidasanzwe zitanga amahirwe ya kabiri ku bahoze mu Ngabo z’u Rwanda (RDF).

Aya mategeko mashya y’imyitwarire ya gisirikare yashyizwe ahagaragara binyuze mu Igazeti ya Leta yo ku wa 2 Mata 2026, asimbura amabwiriza yari amaze imyaka 14 akurikizwa kuva mu 2012. Agaragaza uburyo bushya bwo guhuza kugenzura imyitwarire n’uburyo bwo gufasha umuntu kwisubiraho.
Amahirwe ya kabiri ku basirikare birukanwe
Kimwe mu bice by’ingenzi by’aya mategeko ni ingingo itanga uburenganzira ku basirikare birukanwe gusaba gusubizwa mu kazi, mu gihe bujuje ibisabwa.
Abirukanwe kubera amakosa ashingiye ku bihano byoroheje — nko gufungwa inshuro eshatu mu gihe cy’imyaka itatu — bashobora gusaba gusubizwa mu kazi nyuma y’imyaka ibiri. Naho abakoze amakosa akomeye cyane, arimo ibyaha bihungabanya umutekano cyangwa ihohotera rikomeye, bashobora kongera gusaba nyuma y’imyaka itanu.
Ubusabe bugomba gukorwa mu nyandiko bugashyikirizwa Umugaba Mukuru w’Ingabo, kandi bugaherekezwa n’icyemezo cy’imyitwarire myiza gitangwa n’inzego z’ibanze aho uwasabye atuye. Icyemezo cya nyuma gifatwa n’ubuyobozi bukuru bw’ingabo.
Iyi gahunda ifatwa nk’idasanzwe mu rwego mpuzamahanga, kuko ingabo nyinshi ku isi zifata kwirukanwa nk’iherezo ridasubirwaho. U Rwanda rwo rugaragaza ko hari igihe umuntu ashobora kwisubiraho akagira uruhare rufatika mu kubaka igihugu.

Kongera gukaza imyitwarire n’indangagaciro
Nubwo hari aya mahirwe mashya, aya mategeko anagaragaza ko kugenzura imyitwarire byongerewe imbaraga. Hari ibikorwa byongewe ku rutonde rw’ibyaha byo mu rwego rw’imyitwarire, birimo n’ibijyanye n’imyizerere ya gakondo.
Mu buryo bweruye, ibikorwa by’ubupfumu — nko kuragura cyangwa kujya mu bapfumu — byashyizwe ku rutonde rw’ibibujijwe, hamwe n’ibindi byaha bisanzwe nka gusinda mu kazi, kwanga kumvira no gukora ibikorwa bibangamira isura y’ingabo.
Ibi byerekana ko u Rwanda ruri gushyira imbere ihame ryo kurinda ubumwe, ituze n’isura y’inzego z’umutekano, harimo no kugenzura imyitwarire y’umusirikare haba mu kazi no hanze yako.
Inzira ndende yo kwirukana burundu
Aya mabwiriza mashya anateganya ko kwirukana burundu umusirikare bitagikorwa byihuse, ahubwo binyura mu nzego zitandukanye zirimo komite z’imbere, inzego z’ubujurire, ubuyobozi bukuru bwa RDF ndetse na Minisiteri y’Ingabo.
Icyemezo cya nyuma kigomba kwemezwa n’Umugaba w’Ikirenga w’Ingabo, ari na we Perezida wa Repubulika, bigatuma habaho igenzura rikomeye mbere y’uko hafatwa umwanzuro uremereye gutyo.

Icyerekezo gishya mu miyoborere y’ingabo
Izi mpinduka zigaragaza uburyo u Rwanda rukomeje kuvugurura inzego zarwo z’umutekano mu buryo buhuza discipline n’ubutabera. Gutanga amahirwe ya kabiri ku basirikare birukanwe bishobora gufasha mu kongera kubaka ubuzima bwabo, mu gihe bikomeza gutuma habaho kubazwa inshingano ku bakoze amakosa.
Ni uburyo bushya bushobora no kubera urugero ibindi bihugu, cyane cyane muri Afurika, aho amategeko ya gisirikare akenshi aba adatanga inzira yo kwisubiraho.
Isoko:
Iyi nkuru ishingiye ku makuru yatangajwe mu Igazeti ya Leta y’u Rwanda yo ku wa 2 Mata 2026, igaragaza amategeko mashya agenga imyitwarire y’abasirikare mu Ngabo z’u Rwanda (RDF).







